Top 5 lối chơi đã trở thành di sản của bóng đá thế giới

Đó là 5 lối chơi đã trở thành thương hiệu, gắn liền với sự vĩ đại của nhiều đội bóng và đông đảo người hâm mộ môn thể thao vua trên toàn thế giới biết đến.

1. Bóng đá tổng lực

Hiểu đơn giản cái từ “tổng lực” ở đây là ” tổng lực” trong cả tấn công lẫn phòng ngự. Mọi cầu thủ đều có thể tham gia tấn công và mọi cầu thủ trên sân dù ở bất kể vị trí nào cũng đều có thể tham gia phòng ngự.

Bóng đá tổng lực được sang tạo bởi huấn luyện viên huyền thoại người Hà Lan – Rinus Michels, ông đã giúp Hà Lan được biết tới với danh hiệu ” cơn lốc màu da cam” bởi lối chơi tấn công say đắm của đội bóng này vào  thập niên 70-80 của thế kỉ 20. Cùng với đội tuyển Hà Lan ông đã có chức vô địch Euro 1988 và là Á quân World cup 1974.  Ông đã giúp Ajax Amstesdam thống trị Châu Âu vào năm 1971 với lối đá tổng lực.

Rinus Michel- cha đẻ của bóng đá tổng lực

Người sau này kế thừa di sản bóng đá tổng lực của ông phải kể tới Johan Cruyff hay xa hơn sau này là Pep Guardiola với lối chơi Tiki-taka, một biến thể của bóng đá tổng lực. Trong bóng đá tổng lực các huấn luyện viên huấn luyện các cầu thủ của mình có thể chơi ở nhiều vị trí một cách tối đa nhất. Bởi vậy những đội bóng áp dung lối chơi này như Hà Lan những năm 1974-1988 hay Barcelona của Pep Guardiola (2008-2012) đều có các cầu thủ rất đa năng. Chẳng hạn như Marco Van Basten của Hà Lan xuất thân là một tiền đạo cắm nhưng khi cần anh có thể trở thành một cầu thủ chạy cánh hay thậm chí lùi về tranh chấp bóng như một tiền vệ trụ. Hay Dani Alves khi còn thi đấu cho Barca anh đã từng thi đấu ở vị trí tiền đạo cánh trái, thậm chí như một Libero ở hàng thủ…

Bóng đá tổng lực khi triển khai rất ngốn thể lực của các cầu thủ bởi nó đòi hỏi họ phải di chuyển suốt 90 phút khắp mọi điểm nóng khi tấn công. Vì vậy khi áp dụng lối chơi này, đội bóng nào không chuẩn bị tốt về mặt thể lực thì thứ bóng đá này sẽ trở thành “con dao hai lưỡi” phản chủ bất cứ lúc nào.

Hiện nay không mấy đội bóng lớn trên thế giới sử dụng lối đá này, vì vậy thứ bóng đá này đã mất đi tính thuần khiết của nó. Đội bóng áp dụng thành công nhất lối đá này gần đây phải kể đến Bayer Munich mùa 2012/2013 dưới sự dẫn dắt của Jupp Heynckes đã đoạt cú ăn ba vĩ đại nhất câu lạc bộ. Đáng tiếc, nó chỉ xuất hiện cùng Bayern đúng một mùa giải.

2. Tiki-taka

Tiki-chuyền và taka-chạy, Tiki-taka là lối đá biến thể của bóng đá tổng lực, nó được phát triển bởi Joham Cruyff với Barcelona vào giai đoạn hoàng kim của câu lạc bộ từ 1988-1996,giai đoạn mà Cruyff thâu tóm hết tất cả các danh hiệu lớn nhỏ cấp câu lạc bộ, thời kì mà Barcelona được biết đến với đội hình Dream team với : Ronal Koeman, Michael Laurup, Stoikhov….

Sau này, trong thời kì bóng đá hiện đại người kế thừa và phát triển di sản Tiki-taka toàn diện và hoàn hảo nhất chính là Pep Guardiola- học trò của Cruyff năm nào. Pep đã cùng với Barcelona thống trị trời Âu trong suốt ̀5 mùa giải từ 2009-2012. Đến nay mặc dù Tiki-taka không còn giữ được vị thế độc tôn nhưng nó vẫn là một nỗi ám ảnh đối với những ai phải đối đầu với nó. Câu lạc bộ sử dụng Tiki-taka thành công nhất thế giới hiện nay vẫn chỉ có Barcelona.

Tiki-taka- hướng mũi tên biểu thị sự di chuyển và chuyền bóng liên tục

                

Với Tiki-taka triết lý cơ bản nhất là chuyền và chạy, kiểm soát bóng là mục tiêu tối thượng của Tiki-taka. Lối đá này không ngốn nhiều thể lực như bóng đá tổng lực bởi các đội bóng áp dụng nó kiểm soát bóng theo cách chậm dãi, thong dong, đá như ru ngủ đối phương chờ cơ hội kết liễu. Tuy nhiên, Tiki-taka lại đòi hỏi những huấn luyện viên phải sở hữu những cầu thủ có khả năng kiểm soát bóng cực tốt, tư duy nhạy bén và có đôi chân của một nhà “ma thuật” thì lối chơi này mới đem lại hiệu quả. Barcelona và đội tuyển Tây Ban Nha là  đội bóng duy nhất sở hữu những cá nhân như thế.

Hiện nay Tiki-taka không còn quá chú trọng vào kiểm soát bóng nữa mà nó chuyển sang nhiều biến thể như tấn công nhanh trực diện, kiểm soát phản công….

3. Cantelnacio

Nếu như bóng đá tổng lực hay Tiki-taka là trường phái của bóng đá tấn công thì Cantelnacio là đỉnh cao  của bóng đá phòng ngự-phản công. Đặc sản của người Ý đã giúp họ 4 lần vô địch thế giới và một lần vô địch Châu Âu,

Người khai sinh ra thứ bóng đá này là Helenio Herrera với Inter Milan trong thập kỉ 1960. Cantelnacio thời kỉ bóng đá cận đại ấy hiểu đơn giản nhất chỉ là một lối đá sử dụng nhiều cầu thủ đá ” cực thấp” nơi hàng tiền vệ ̣( hang thủ có tối đa 5 hậu vệ) hay nói khác đi là “đổ bê tông” để chặn các pha tấn công của đối thủ. Các đội bóng sử dung lối đá này thường rất khó bị đánh bại và họ thường thắng đối phương với tỉ số sát nút. Cantelnacio thời kì bóng đá cận đại sau này bị bóng đá tổng lực của những người “Hà Lan bay” đánh bại. Hiện nay hiếm có các huấn luyện viên nào sử dung Cantelnacio theo cách cổ điển. Trường hợp gần nhất là Roberto Dimateo dẫn dắt Chelsea năm 2012 đã vô địch Champions League với lối đá này.

một sơ đồ 3-5-2 của cantelnacio hiện đại

5 Libero vây lấy một cầu thủ trong chiến thuật Cantelnaco

Zona Místa là một biến thể của Cantelnacio cổ điển, hay nói khác đi Zona Mista là hệ thống phòng ngự của Cantelnacio hiện đại với sự lên ngôi của sơ đồ 3-5-2. Chỉ với 3 hậu vệ nhưng bù lại là 5 tiền vệ giăng mắc giữa sân, hệ thống Zona Mista cho phép các hậu vệ đá như một Libero, sự cơ động của hàng tiền vệ bọc lót cho hậu vệ và thủ môn đem lại cho chiến thuật này sự chắc chắn và phản công sắc sảo.

Juventus của Allegri hay Conte trước đó từng thống trị Seria A và vào tới chung kết Champións League với sơ đồ 3-5-2 trứ danh. Cantelnacio hiện nay còn có những biến thể khác như 4-2-3-1 hay 4-3-1-2 mà những huấn luyện viên như Jose Mourinho, Juken Klopp, Ancelotti rất ưa sử dụng.

4. Gengenpressing

Đây là lối chơi được sử dung bởi Juken Kloop với Dortmund năm 2010-2014 và Liverpool giai đoạn hiện nay. Lối đá này hiểu một cách ngắn gọn là phản công nhanh và chống phản công nhanh, phòng ngự theo khu vực và tấn công theo khu vực. Gengenpressing đòi hỏi các cầu thủ trong đội phải có tốc độ that nhanh, sức bền bỉ lớn. Đặc biệt họ phải biết cách liên kết với nhau thành một “mạng lưới” ở các vùng bóng xuất hiện trên sân. “Mạng lưới” này có nhiệm vụ dành bóng khi bị mất, tổ chức phản công và tổ chức phòng ngự theo khu vực một cách nhanh chóng, cơ động.

Yêu cầu của lối chơi này là các cầu thủ không được đứng quá gần mà cũng không được quá xa nhau bởi khoảng không gian cho đối phương sẽ có lỗ hổng và sẽ bị phản công ngay tức khắc. Lối chơi hiện đại này rất khó để thực hiện, hiện nay chỉ có Dortmund là từng thành công với lối chơi này với 2 chức vô đjich Bundesliga và vào tới chung kết champions league 2012/2013.

Mạng lưới của các cầu thủ Dortmund- các điểm hình mũi tên cho thấy khoảng cách của các cầu thủ rất hợp lý để Gengenpressing

 5. Taca-dada

“Tạt cánh đánh đầu” là tôn chỉ của lối chơi này, nó ra đời gắn với sự phát triển của bóng đá Anh và nó là một lối chơi rát thuần Anh. Tôn chỉ, chỉ cần sở hữu những tiền đạo có khả năng chơi đầu tốt cùng với những chân tạt cánh siêu hang là bạn có thể sử dụngg Taca-dada.

Lối đá này đơn giản dễ bị bất bài, hiện nay có lẽ chỉ có Real Madrid là sử dụng lối chơi này hiệu quả nhất. Bởi họ có những cách biến thể của Taca-dada, những hậu vệ chạy cánh như Macelo hay Cavajaj có khả năng tạt cực tốt cho những con “quái vật” chơi đầu như Ronaldo hay Ramos ghi bàn. Real Madrid sử dụng lối đá ban bật ngắn, điểm chung chuyển là đưa bóng ra hai bên cánh và điểm dừng sẽ là những cú đánh đầu chí mạng của các tiền đạo hay tiền đạo “ảo”.

hình ảnh cho thấy có tới 4 cầu thủ Real trong vòng cấm để sẵn sàng đánh đầu. Trường hợp này bóng đi tới vị trí của Ronaldo.

Tran Long

Trả lời